Yaşamdan Kesitler Yazılar

Giriş: Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Hayat, her an bir seçimler dizisidir. İnsanlar, sınırlı kaynaklarla en iyi şekilde nasıl kararlar alacaklarını düşünerek, her an yeni bir fırsat maliyetiyle karşılaşırlar. Her seçim, bir şeyi kazanmak için diğerini kaybetmeyi gerektirir; bu, sadece ekonomik bir kavram değil, aynı zamanda insan varoluşunun temel dinamiğidir. Fuzûlî’nin Su Kasidesi ise, bu felsefi düşünceyi hem bireysel anlamda hem de toplumsal düzeyde derinlemesine sorgular. Su, Fuzûlî’nin kasidesinde bir metafor olarak kullanılsa da, aynı zamanda çok daha büyük bir kavramı ifade eder: Hayatın kaynağı, güç ve refahın belirleyeni olan bir unsur olarak suyun kıtlığı, insanlık tarihinin her döneminde çok…

Eylemsizlik Kuvveti Ne Zaman Olur? Bir gün otobüse bindiniz, her şey sakin ve normaldi. Tam o sırada otobüs aniden hızlanmaya başladı. Gövdeniz, bir an için geriye doğru savruldu. Peki, bu neydi? Bu, vücuda etki eden bir kuvvet miydi yoksa sadece hareketin doğal bir sonucu muydu? Cevap, her zaman olduğu gibi biraz karmaşık olabilir: İşte karşınızda eylemsizlik kuvveti. Eylemsizlik Kuvveti Nedir? Eylemsizlik kuvveti, Newton’un hareket yasalarıyla doğrudan ilişkilidir. Bir cismin hareketsizken veya sabit hızla hareket ederkenki durumuna olan eğilimini tanımlar. Newton’un 1. hareket yasası, ya da bilinen adıyla “eylemsizlik yasası”, bir cismin hareket halindeyken dış bir kuvvet etkisi olmadığı sürece ya…

Askerdeki Tuvaletler Alaturka mı? Gündelik Altyapıdan Siyasal Düzenin Anatomisine Güç ilişkileri çoğu zaman yüksek sesli alanlarda—meclis kürsülerinde, miting meydanlarında, ekran başlarında—aranır. Oysa iktidarın en kalıcı ve öğretici yüzü, sessiz ve gündelik mekânlarda belirir. “Askerdeki tuvaletler alaturka mı?” sorusu, ilk bakışta teknik ya da folklorik bir merak gibi durabilir. Fakat bu soru, kurumların nasıl işlediğini, yurttaşın devletle kurduğu temasın nerede yoğunlaştığını ve meşruiyet denen kırılgan bağın hangi maddi zeminlerde üretildiğini tartışmak için güçlü bir kapı aralar. Tuvalet, bedenin en mahrem ihtiyaçlarını düzenleyen bir altyapıdır; askerlik ise devletin zorunlu, disiplinli ve simgesel en yoğun kurumlarından biridir. Bu iki alanın kesişimi, ideoloji ile…

Agoni Hali Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine Bir Keşif İnsan deneyimini düşündüğümde, kelimelerin duyguları nasıl şekillendirdiğini merak ederim. Bazı kelimeler vardır ki, onları duyduğumuzda bedenimizde anında bir titreşim oluşur; “agoni hali” de benim için böyle bir kelime oldu. Bu kavram, yalnızca tıbbi bir terim olarak kalmıyor; insanların zihninde, duygularında ve sosyal etkileşimlerinde yankılanan psikolojik süreçleri tetikliyor. Peki gerçekten agoni hali ne demek? Bu yazıda bu soruyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla inceliyoruz. Bilişsel Boyut: Agoni Kavramının Zihinsel Anlamı Bilişsel psikoloji, bilgiyi nasıl algıladığımızı, işlediğimizi ve anlamlandırdığımızı açıklar. Agoni hali ne demek sorusuna verilecek ilk yanıt genellikle akut fiziksel…

Yemek Yerken Bıçak Hangi Elle Tutulur? Antropolojik Bir Perspektif Yemek, insanlığın paylaştığı evrensel bir deneyimdir, ancak bu deneyimin biçimi, her kültürün kendine özgü ritüelleri, değerleri ve sosyal yapılarıyla şekillenir. Birçok kültürde yemek, sadece bir beslenme süreci değil; aynı zamanda toplumsal normların, kimliklerin ve ilişkilerin bir yansımasıdır. Bir akşam yemeğinde bıçak hangi elle tutulur? Bu, yalnızca bir alışkanlık değil, aynı zamanda bir kültürün, bireylerin kendini nasıl ifade ettiğini ve toplumun genel yapısını nasıl şekillendirdiğini gösteren bir sembol olabilir. Gelin, bu basit ama derin soruyu antropolojik bir bakış açısıyla inceleyelim. Bıçak Tutma: Kültürel Normların Bir Yansıması Sağ ve Sol El Ayrımı: Kültürel…

Hazal Türkan Şoray Nerede Çekildi? Hazal… O, sinemanın unutulmaz isimlerinden biri, Türkan Şoray’ın en meşhur karakterlerinden birisi. Hem güzelliği hem de filmdeki derinliğiyle hafızalara kazınmış bir karakter. Ama bir şey var: Hazal’ın hayatının, yani filmin ne kadar etkileyici olduğunu hatırladığımda, aslında beni daha çok başka bir şey merak ettiriyor. Hazal Türkan Şoray nerede çekildi? Bu sorunun cevabı, filmi izlerken daha da anlamlı hale geliyor. Çünkü bir filmin mekanı, onu izlerken hissettiklerimizi çok etkiler. Her şeyin bir yeri var, değil mi? Hazal Filmi: O Dönemin Büyüsü Öncelikle Hazal’ın sinemadaki yeri çok özel. Türkan Şoray’ın gözlerinden bir bakışla dünyayı değiştirdiği, dramın zirveye…

Geçerli Sinir Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Bir sabah, işe gitmek için her zamanki gibi metrobüse bindim. Gözüm, sabahın o yoğun saatlerinde kalabalıkla birlikte ilerleyen arabada birdenbire oturan yaşlı bir kadına takıldı. Kadın, yanında ayakta duran genç bir erkeğe bakarak biraz mızmızlanıyordu. “Herkes çok sinirli,” dedi kendi kendine, “günler geçtikçe insanlar daha da sabırsız, sanki bir şeylere yetişmek zorundaymış gibi.” O anda, bu kadının söyledikleri kafamda yankılandı: “Geçerli sinir.” Gerçekten de, sokakta gördüğüm çoğu insan her an gerilim altında. Bu sinir halinin, farklı grupları nasıl etkilediğini ve toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden nasıl şekillendiğini…

iPhone 12 Su Geçirir Mi? Edebiyat Perspektifinden Bir Çözümleme Bazen hayatta, bir nesnenin ne olduğu ve ne olmadığı, bir kelimenin ya da bir cümlenin neyi ifade ettiği kadar önemli olabilir. Ancak bu durum sadece somut gerçeklikte değil, soyut düzeyde de geçerlidir. Bir telefonun “su geçirmez” olup olmaması, onun teknik özelliklerinden çok daha fazlasıdır; bu durum, insanlar, kültürler ve teknolojinin evrimiyle ilişkili bir hikâye anlatır. Peki ya su geçirmeyen bir cihaz, temelde suyu simgeleyen bir metafor haline gelebilir mi? Telefonlar, en kişisel nesnelerimiz haline geldi, peki bir an için onları düşündüğümüzde, suyu simgeleyen bir şeyle ilişkilendirebilir miyiz? Teknoloji, Edebiyat ve Anlatı…

Hangi Sitelerde Blog Yazabilirim? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Giriş: Dijital Dünyanın Toplumsal Dinamikleri Blog yazma, dijital dünyanın sunduğu en güçlü kendini ifade etme biçimlerinden biri haline geldi. Kendi sesini duymak, düşüncelerini özgürce paylaşmak ve toplumsal meseleler üzerine yazmak, her birey için bir fırsat olarak karşımıza çıkıyor. Ancak, dijital platformlarda varlık göstermek, sadece bir ifade biçimi olmanın ötesinde, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimde bulunduğu dinamik bir süreci yansıtır. Herhangi bir yazıyı okuyup, yazmak için bir platform seçmek, yazının içeriğiyle olduğu kadar, yazarıyla da etkileşime girer. Bu etkileşimde toplumsal normlar, kültürel pratikler, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri…

Atıksu Tesisi: Toplumsal Yapılar ve İnsanın Etkileşimi Üzerine Bir İnceleme Su, yaşamın temel kaynağıdır, ancak suyun bir diğer yüzü de atıksu olarak karşımıza çıkar. Atıksu, bizim için “kirlilik” ve “geride bırakılmış” gibi bir anlam taşısa da, aynı zamanda çok derin toplumsal ve çevresel boyutlara sahiptir. Birçok kişi, atıksu tesislerinin sadece teknik bir mesele olduğunu düşünebilir. Ancak atıksu tesislerinin işleyişi, tıpkı bir toplumun işleyişi gibi, oldukça katmanlıdır. Bir şehirdeki atıksu tesisinin nasıl çalıştığını anlamak, o toplumun değerlerini, eşitsizliklerini ve gücünü de anlamamıza yardımcı olabilir. Atıksu tesisleri, basitçe atıkların temizlenmesi ve suyun yeniden kullanılması süreci olarak görülse de, bu süreçteki aşamalar, toplumsal…