Yaşamdan Kesitler Yazılar

Hamsinin Adı Neden Hamsi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Hamsi, Karadeniz’in en bilinen ve sevilen balıklarından biridir. Her ne kadar kültürümüzde önemli bir yere sahip olsa da, “hamsinin adı neden hamsi?” sorusu, sadece bir balığın ismiyle ilgili gibi görünse de, aslında derin toplumsal ve kültürel katmanlar barındıran bir sorudur. Hamsinin adı, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla nasıl ilişkilendirilebilir? Bu yazıda, İstanbul sokaklarında, toplu taşımada, işyerinde ve günlük yaşamda gördüğüm çeşitli örneklerle, bu basit soruyu daha geniş bir çerçevede ele alacağım. Hamsi ve Toplumsal Cinsiyet Hamsi, aslında yalnızca bir balık değil, aynı zamanda Karadeniz’in…

Gelir misiniz? Nasıl Yazılır? Türkçede doğru yazım kuralları bazen karışabilir. İnsanlar, dilin inceliklerine dikkat etmeden, hızlıca yazmak isteyebilirler. Ama işin içine yazılı dilin kuralları girince, bir kelimenin doğru yazılışı çok önemli olabiliyor. Hadi, gelin “gelir misiniz” ifadesinin doğru yazılışına bir göz atalım. Bu konuyu her zaman merak etmişimdir. Çünkü bir yazı yazarken küçük bir hata bile bazen karmaşık sonuçlar doğurabiliyor. “Gelir misiniz?” ifadesi doğru yazılıyor mu? Bu soruyu sormadan önce, dilin nasıl evrildiğini, kullanılan kelimelerin nasıl anlam kazandığını ve hangi bağlamlarda hangi yazım kurallarının geçerli olduğunu anlamak gerekiyor. “Gelir misiniz?” cümlesinde, aslında iki kelime var: “gelir” ve “misiniz”. Bunu doğru…

Güç, Toplumsal Düzen ve Bilimin Ötesi Perspektifler Toplumsal düzeni ve iktidar ilişkilerini incelerken, bazen günlük siyasetin ötesine bakmak gerekir. Güç, sadece devlet kurumlarında veya partilerde bulunmaz; aynı zamanda bilgi üretiminde, teknolojide ve doğal kaynakların yönetiminde de ortaya çıkar. Jeofizik gibi bilim dalları, ilk bakışta tamamen doğa bilimleri çerçevesinde değerlendirilse de, toplumsal ve siyasal süreçlerle kesişim noktaları sunar. Peki, bir siyaset bilimci gözüyle, jeofizik neden ilgimizi çekmeli? Bu soru, bize iktidar, kurumlar ve ideolojilerin doğa üzerindeki etkilerini anlamada yeni bir mercek sunuyor. Jeofizik ve Siyasi İktidarın Kesişimi Jeofizik, yer kabuğunun yapısını, hareketlerini ve enerji akışını inceleyen bir bilimdir. Depremler, volkanik aktiviteler,…

Eski Türklerde Hayat Ağacı Ne Anlama Gelir? Bir gün eski bir harita bulduğumu hatırlıyorum. O kadar eskiydi ki, kenarları sararmış, yazıları silinmişti. Ama üzerinde bir figür vardı; çok ilginç, çok güçlü bir figür. Hayat ağacı. O an, belki de hiç düşünmediğim kadar derin bir soruyla yüzleştim: Hayat ağacı eski Türkler için ne anlama gelirdi? Bu figür, sadece bir sembol müydü, yoksa daha derin bir felsefi anlam mı taşıyordu? İşte bu yazı, o sorunun peşinden gitmek için çıktığım bir yolculuk… Hayat Ağacının Kökenleri Eski Türklerde hayat ağacı, çok güçlü bir sembol olmanın ötesinde, bir yaşam ve ölüm döngüsünün ifadesiydi. Türk mitolojisinin…

En Az Radyasyon Yayan Telefon Hangisi? Bir Mühendis ve İnsan Olarak Farklı Bakış Açıları Radyasyon konusu, teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte gündemimize sıkça geliyor. Özellikle akıllı telefonlar, sürekli yakınlarımızda oldukları için bu konu, çoğumuz için oldukça önemli. Ancak, bu konuda doğru bilgiye sahip olmak zor. Telefonların yaydığı radyasyon, çoğu zaman bilimsel terimlerle açıklanırken, insanlar buna duygusal bir yaklaşım sergileyebiliyorlar. Ben de hem bir mühendis hem de bir insan olarak, bu soruya farklı açılardan yaklaşarak değerlendireceğim: En az radyasyon yayan telefon hangisi? İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Radyasyon, elektromanyetik dalgalarla iletilen enerji türüdür ve bu dalgaların yayılması, cihazın tasarımına ve kullanılan teknolojilere bağlıdır.”…

Ömer Muhtar’ın Lakabı Nedir? Bir Kahramanın Adının Derinlikleri Ömer Muhtar, sadece tarih kitaplarında değil, aynı zamanda halk arasında da büyük bir saygı ve sevgiyle anılan bir kahramandır. Peki, Ömer Muhtar’ın lakabı nedir ve bu lakap nasıl bir anlam taşır? Bu yazıda, tarihi bir figürün isminin ve lakabının halk arasında nasıl şekillendiğini, Ömer Muhtar’ın mücadelesini ve bu mücadelenin günümüzde nasıl hatırlandığını keşfedeceğiz. Ömer Muhtar Kimdir? Ömer Muhtar, 1858 yılında Libya’da doğmuş ve 1931 yılında hayatını kaybetmiş bir kahramandır. Özellikle Libya’nın İtalyan sömürge yönetimine karşı verdiği direnişle tanınan Muhtar, “Libya’nın Aslanı” olarak bilinir. Bu unvan, onun cesaretini, direncini ve halkı için verdiği…

Kaçıngan Bağlanan Biri Nasıl Davranır? Felsefi Bir Perspektif Bir insanın başkalarına yaklaşma biçimi, yalnızca psikolojinin alanına girmez; etik, epistemoloji ve ontoloji açısından da derin sorular ortaya çıkar. Düşünün, bir arkadaşınız sizinle yakınlaşmak istiyor ama sürekli mesafesini koruyor; bu durumda onun niyetini doğru şekilde nasıl anlayabilirsiniz? Kaçıngan bağlanan biri, sadece bir ilişki stilini değil, insan varoluşunun sınırlarını ve bilgiye erişim biçimimizi de sorgular. Ontolojik Perspektif: Varoluş ve Bağlanma Ontoloji, varlık ve varoluşu sorgulayan felsefi disiplindir. Kaçıngan bağlanan bireyin davranışlarını anlamak için öncelikle onun varlık durumunu incelemek gerekir. Varoluşsal Mesafe Jean-Paul Sartre, “Varoluş özden önce gelir” derken, insanın kendini dünyaya nasıl konumlandırdığını…

Yıllık Kart Ücreti Ne Kadar Garanti? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da her gün toplu taşıma araçlarında, kafelerde, iş yerlerinde gözlemlediğim insan manzaraları, aslında toplumun nasıl işlediğini anlamamda önemli ipuçları veriyor. Mesela, geçenlerde metrobüste yanımda oturan bir kadın, cebinden kredi kartını çıkarıp, “Hangi kartın yıllık ücreti daha düşük?” diye bir soru sordu. O an fark ettim ki, kredi kartlarının yıllık ücretleri, aslında herkesin hayatını etkileyen bir mesele haline gelmiş. Yalnızca bir finansal işlem değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizliklerin, kadınların ve düşük gelirli grupların karşılaştığı zorlukların bir yansıması. Bu yazımda, yıllık kart ücreti ne kadar garanti sorusunu,…

Hangi Meyve Uyku Kaçırır? Geleceğin Gündelik Hayatına Etkisi Üzerine Bir Düşünce Yazısı Yatmadan önce bir meyve yemek, sağlıklı yaşamın olmazsa olmazlarından biri olarak kabul ediliyor. Fakat bazı meyveler var ki, uykuya geçişi zorlaştırabilir. Hangi meyve uyku kaçırır, diye sorarsanız, bu sorunun cevabı aslında sadece mevcut sağlığımızla değil, gelecekteki yaşam tarzımızla da doğrudan bağlantılı. 5-10 yıl sonra, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, uyku düzenlerimiz, sağlıklı alışkanlıklarımız ve genel yaşam şeklimiz nasıl evrilecek? Teknolojik gelişmeler, bireysel tercihlerimizi, alışkanlıklarımızı ve en basit günlük kararlarımızı değiştirebilir. O yüzden bir meyvenin uyku kaçırması, sadece bugünün problemi değil, geleceğin de bir parçası olabilir. Gelecekte Gündelik Hayatımız ve Uykusuzluk…

Geçmişi Anlamanın Bugüne Işığı: Istakoz Küçüğüne Yaklaşım Tarih, yalnızca kronolojik olayların bir listesi değildir; geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın ve geleceğe dair çıkarımlar yapmanın en etkili yollarından biridir. Istakoz küçüğüne ne denir sorusu, yüzeyde basit gibi görünse de, deniz ürünleri kültürü ve tarihsel toplum yapıları üzerinden derinlemesine bir analiz yapılmasını mümkün kılar. Bu yazıda, istakozun tarihsel yolculuğunu, yetiştirilme, tüketim ve toplumsal algı bağlamında ele alacağız. Antik Dönemlerde Istakoz ve Küçükleri Antik Mısır ve Mezopotamya metinleri, deniz ürünlerinin günlük yaşamda nasıl yer aldığını gösterir. MÖ 2000 civarında yazılmış Hammurabi Kanunları’nda, deniz ürünlerinin ticari değerinden bahsedilir. Istakoz, dönemin deniz kültüründe özellikle lüks tüketim…